Er zijn van die dingen die nauwelijks de moeite waard lijken om zelf te maken. Bouillon is er één van. Als smaakmaker komt het regelmatig terug in gerechten als soepen, stoofpotten en risotto, en meestal heb je daar minimaal een halve liter bouillon voor nodig. Voor een grootverbruiker zoals ik, levert het bouillonblokje een behoorlijke tijdswinst op ten opzichte van de zelfgemaakte variant. Of tenminste, dat dacht ik.. Bouillon maken stond voor mij altijd gelijk aan urenlang in de keuken staan. Wat blijkt? Helemaal niet nodig. Het kan veel sneller en makkelijker. En dan wordt het opeens interessant om de handen uit de mouwen te steken. 

Waarom zou je eigenlijk zelf bouillon maken? Het voordeel van zelf maken, of het nu om bouillon gaat of iets anders, is dat je er zelf bij bent (duh). Dat betekent dat het vers is, dat je invloed hebt op de smaak en dat jij zelf bepaalt wat er in gaat (en vooral ook wat er niet in gaat). Net zoals in veel andere pakjes en zakjes, worden aan bouillonblokjes veel dingen toegevoegd die weinig te maken hebben met de ingrediënten voor verse bouillon: smaakversterkers, maiszetmeel, gistextract, suiker en kleurstof. En het hoofdingrediënt is zout. In sommige bouillonblokjes zit zoveel zout, dat je met een halve liter bouillon direct aan je aanbevolen dagelijkse hoeveelheid zit. De moeite waard dus om in ieder geval de ingrediëntenlijst te checken (biologische blokjes bevatten vaak veel minder zout) en anders de keuken in te duiken!

Ingrediënten groentebouillon

Recept: zelfgemaakte (snelle) groentebouillon

Groentebouillon is water dat de smaak heeft aangenomen van groenten, kruiden en specerijen. Smaken kunnen zich vaak beter ontwikkelen als ze warm worden gemaakt en als de ingrediënten de kans (lees: de tijd) krijgen hun smaak af te staan aan het water. Dat lijkt te suggereren dat we de pan lang moeten laten sudderen voordat onze zelfgemaakte bouillon smaak krijgt. Gelukkig kan dat een stuk sneller. De truc is om de groenten heel fijn te snijden. Vaak wordt groentebouillon gemaakt door grote stukken groenten heel lang in kokend water te laten trekken. Door het fijnsnijden komen veel meer sappen en smaken vrij. Nu ben ik zelf stiekem te lui om alle groenten heel fijn te snijden, bovendien wordt het dan alsnog een enorm tijdrovende klus (niet de bedoeling). Mijn oplossing: de keukenmachine. 

Welke ingrediënten heb ik nodig voor groentebouillon?
Eigenlijk kun je de meeste groenten(restjes) gebruiken. Standaardingrediënten zijn vaak wortel, alle soorten selderij (knol-, bleek- of bladselderij), ui, prei. Daarnaast voeg je kruiden (tijm, peterselie, laurier) en specerijen (zwarte peper, kruidnagel) toe. Dit kun je natuurlijk volledig aanpassen aan wat er in je koelkast ligt, wat je lekker vindt of wat past bij het gerecht waar je het voor gaat gebruiken. Ik heb bijvoorbeeld flespompoen gebruikt, omdat ik de bouillon nodig had voor de risotto met geroosterde wintergroenten (en mijn wortels bijna op waren). Ligt er niks in je koelkast? In een erwtensoeppakket zoals je die bij de Albert Heijn kunt kopen zitten allerlei groenten die je voor groentebouillon kunt gebruiken (en de spliterwten leg je in je voorraadkast voor een andere keer..). 

Hoeveel water moet ik toevoegen aan de groenten? 
Dat hangt af van hoeveel groenten je gebruikt. Zorg dat de (gesneden) groenten onder water staan, zodat ze hun smaak goed kunnen afgeven. Bij twijfel kun je beter minder dan meer water toevoegen: je bouillon wordt misschien wat sterker, maar in een soep kun je altijd nog extra water toevoegen. Te flauwe bouillon is weer moeilijk te compenseren.

Moet ik zout toevoegen aan de bouillon?
Je kunt een klein beetje zout toevoegen. Je kunt beter in het gerecht waar je de bouillon voor gebruikt, achteraf, naar smaak, zout toevoegen. Zo voorkom je dat je gerecht achteraf te zout blijkt. 

Ingrediënten 
(dit zijn de ingrediënten die ik heb gebruikt, maar gebruik vooral wat je in je koelkast en voorraadkast kunt vinden..) 

  • 1 wortel
  • 3 stengels bleekselderij
  • 2 uien
  • 3 lenteuitjes
  • een stuk flespompoen (ongeveer 1/6)
  • 2 teentjes knoflook
  • 2 laurierbladen
  • een paar takjes verse tijm
  • een paar takjes verse peterselie
  • een takje rozemarijn
  • ongeveer 5 kruidnagels
  • ongeveer 20 zwarte peperkorrels, heel 
  • ½ glas witte wijn (dit is optioneel, ik had toevallig nog een fles open staan)
  • 2 eetlepels olijfolie 

Bereiding

  • Was de groenten, schil de groenten bij welke dag nodig is en snijd ze in grove stukken. 
  • Doe alle groenten samen in de keukenmachine en laat deze draaien tot het kleine stukjes zijn. Het mag geen puree worden, zorg dat de stukjes groot genoeg zijn dat ze in een zeef (of vergiet) blijven hangen. 
  • Verwarm de olie in een grote (soep)pan en voeg de gesneden groenten, de kruiden en specerijen toe. Fruit deze op zacht vuur een aantal minuten. Roer regelmatig, zodat er niets aanbakt. 
  • Voeg 2 liter kokend water toe, en eventueel de witte wijn. Breng aan de kook en laat 10-15 minuten doorkoken. Als je langer de tijd hebt, kun je de bouillon nog even door laten sudderen.
  • Hang een zeef of vergiet in een grote bak of pan, giet hier de bouillon doorheen. 
  • De bouillon kun je meteen gebruiken, wat je over hebt kun je een paar dagen in de koelkast bewaren of in bakjes invriezen*. 

* Weinig ruimte in je vriezer? Zet een diepvrieszakje in een vierkant bakje, giet de bouillon in het zakje en laat bevriezen. Als het bevroren is haal je het zakje met de (mooi vierkante) bouillon eruit en kun je het makkelijk opbergen in je vriezer wegleggen (en bij meerdere zakjes zelfs stapelen). 

Comment